Elektrik quraşdırma işlərinə başlamazdan əvvəl işlədiləcək elektrik materialları haqqında müəyyən məlumatlara malik olmaq nəinki icraçı elektrikə həm də sifarişçi şəxsə də lazım gələ bilər. Bu məqalədə  biz geniş oxucu kütləsinə elektrik quraşdırma işlərində istifadə edilən kabel və məftillərin quruluşu, ölçüləri və texniki göstəriciləri haqqında müəyyən bilgilər verəcəyik.

      Yaşayış binalarının demək olar ki, hamısında mənzillərə bir fazlı şəbəkə gərginliyi verilir. Bu o deməkdir ki, mənzillərə verilən gərginlik xəttlərinin elektrik parametrləri müəyyən hədd daxilindədir, yəni ki, məhduddur. Bu məqsədlə də biz dünyada  mövcud olan kabel və məftillərin hamısından deyil, məhz mənzillərin elektrik quraşdırma işlərində ən çox istifadə edilən kabel və məftillər haqqında məlumat verəcəyik.

      Qeyd etmək istəyirəm ki, mənsillərin elektrik quraşdırma işlərində ən çox istifadə edilən məftillərin en kəsiyi “1,5mm2”, “2,5mm2”,“4,0mm2” və“6,0mm2” ölçüləri daxilindədir. Bununla yanaşı qeyd etmək lazımdır ki, mis içlikli məftillərdən daha çox istifadə edilir. Məftillər təkdamarlı və çoxdamarlı ola bilərlər. Kabellər özündə bir neçə məftili birləşdirərək bir qədər mürəkkəb konstruksiyaya malikdirlər. Kabellərdən daha çox əlahiddə yerləşən elektrotexniki qurğu və avadanlıqlara gərginlik xəttlərinin verilməsində istifadə edilir. Ancaq, bu o demək deyil ki, ondan mənzillərin elektrik quraşdırma işlərində istifadə etmək olmaz. Kabellərin daxilindəki məftillər də təkdamarlı və çoxdamarlı ola bilər. Aşağıda şək.1-də çoxdamarlı mis məftillərin və 3ədəd təkdamarlı mis məftildən ibarət olan kabelin quruluşu göstərilmişdir.

a.                                                                     b.

                          Şək.1.Elektrik naqilləri.a)çoxdamarlı mis məftillər,b) 3 ədəd təkdamarlı mis  məftillərə                                                                                   malik olan kabel. 

      Çoxdamarlı mis məftillər müxtəlif rənglərdə istehsal edilirlər. Satışa spiralvari dolamaqla polietilen örtüklərdə bağlama şəkilində buraxılır. Hər bir bağlamada mis məftilin uzunluğu 100 metrə bərabərdir. Bağlamaların üzərində istehsalçı firmanın adı, məftilin markası və en kəsiyinin sahəsi göstərilmişdir. Mis damarlı məftil və kabellərin izolyasiya örtükləri əsasən polivinilxlorid tərkibli plastik materialdan hazırlanır( rusiya istehsalı olan məftillərdə ПВХ, avropa istehsalı olan məftillərdə PVC kimi işarələnir). Mənzillərdə elektrik quraşdırma işlərində iki və üç mis damarlı məftillərə malik olan kabellərdən də istifadə edilir. Bu kabellər də bağlama şəkilində satışa çıxarılır. Kabelin uzunluğu 100metr olmalıdır. Hər bir kabelin üzərində onu istehsal edən şirkətin adı, buraxılış tarixi, uzunluğu, tərkibindəki məftillərin miqdarı və onların en kəsiklərinin sahəsi göstərilmişdir. Bu məlumatlar kabelin üzərində hər bir metrədən bir təkrar olunurlar. Elektrik quraşdırma işlərinin aparılması üçün hazırlanmış layihələrin cizgilərində və spesifikasiyasında məftillərin işarələnməsi aşağıdakı şəkildə verilir:

1.Mis damarlı məftil 1x2,5mm2                                                 230m

2.Mis damarlı məftil  1x4,0mm2                                                200m

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _                                                                    _ _ _

5.Mis damarlı kabel 3x2,5mm2                                                    70m

6.Mis damarlı kabel 2x4,0mm2                                                    55m

      Birinci və ikinci sətrləri belə başa düşmək lazımdır-2,5 və 4,0mm2 en kəsiyinə malik olan mis məftillər tək məftillərdir.

      Beşinci və altıncı sətrlərdəki kabellərdən- birincisi 2,5mm2 en kəsiyə malik olan 3 ədəd mis damarlı məftillərdən, ikincisi 4,0mm2 en kəsiyə malik olan 2 ədəd mis damarlı məftildən ibarətdir.

      Elektrik quraşdırma işlərində ən vacib məsələlərdən biri hər bir məftili öz təyinatına uyğun olaraq istifadə etməkdən ibarətdir. Məftilləri təyinatına uyğun olmayan şəkildə istismarı, son nəticədə ciddi fəsadlara yol aça bilər. Məftillər en kəsiklərinə uyğun olaraq müəyyən elektrik gücünə malik olurlar. Təbiidir ki, məftilin en kəsiyi artdıqca ondan axan cərəyanın qiyməti də artır və bu da öz növbəsində ona yüklənən elektrik gücünün artmasına səbəb olur.

Mis məftillər və kabellər    Cədvəl 1

Məftilin en kəsiyi, mm2

Gərginlik 220 v Cərəyan, А

Gərginlik 380 v Güc, kvt

Cərəyan, А

Güc, kvt

1,5

19

4,1

16

10,5

2,5

27

5,9

25

16,5

4

38

8,3

30

19,8

6

46

10,1

40

26,4

10

70

15,4

50

33,0

Məftillərin en kəsiyi,cərəyan şiddəti, gücü və yüklənmə istiqaməti Cədvəl 2

Məftilin en kəsiyi, mm2                   

Kabel və məftillərin buraxıla bilən yüklənmə cərəyanı,A                         

Qoruyucu avtomat açarın nominal cərəyanı,A                            

Qoruyucu avtomat   açarın son hədd  cərəyanı,A                     

Birfazlı yükün  U=220v maks. gücü,kvt             

Yüklənmə təyinatı

1.5

19

10

16

4.1

İşıqlanma

2.5

27

16

20

5.9

Rozetkalar

4

38

25

32

8.3

Qızdırıcı və kondisioner

6

46

32

40

10.1

Elektrik plitə ləri və sobalar

10

70

50

63

15.4

Giriş qida xətləri

      Cədvəl 1-də mənzillərdə istifadə edilən mis məftillərin en kəsiyinə uyğun olaraq elektrik cərəyanını nominal buraxma qiyməti və onun nominal yüklənmə gücü göstərilmişdir.

      Cədvəl 2-də isə məftil və kabellərin en kəsiyinə görə cərəyan buraxma qabiliyyəti ilə yanaşı onların qoşulduğu dövrələrə tələb olunan avtomat açarın nominalı və yüklənmə istiqamətləri də göstərilmişdir.

      Güman edirəmki, məqalədə göstərilən tövsiyyələr və məlumatlar həm gənc elektriklərin işinə, həm də bu sahə ilə maraqlanan digər oxucularımıza müəyyən biliklərin əldə edilməsinə yaxından köməklik göstərər.

      “İşıqlı mənzillər” rubrikasında məqalələrimiz davam edir və Sizin üçün növbəti məqaləmizdə evimiz üçün vacib olan elektrik sxemləri və onların həyata kebirilməsi üsullarından bəhs edən mövzu təqdim ediləcəkdir.

Evlerde elektrik işləri. İşıqlı mənzillər.

 

 

 

 

 

 

 

Yerləşdirmə tarixi: 16.11.2016
Sosial şəbəkələrdə bölüşmək

17.02.2017
Döşəmə plintusları (ikinci hissə)
Plintusların vulumasından  qabağ, onların bir neçə gün otaqda qalması məsləhətdir. O vaxta qədər plintuslar otağın temperaturuna və rütubətinə adaptasiya olacaqlar. Bundan başqa lazım olan ələtləri hazırlamaq lazımdır.

13.02.2017
Döşəmə plintusları (birinci hissə)
Taxta dəşəməsi hazır olandan sonra döşəmə ilə divarın  arasında olan boşluqları və əyrilikləri gizlətmək, döşəməyə bitmiş görüntü vermək üçün plintus vurulmalıdır. Təbii ki, taxta döşəməyə taxta plintus vurmağa daha məsləhətə uyğundur. Taxta plintusu döşəmə örtüyünün təbii görüntüsünü saxlayaraq onunla harmoniyada görünəcək.

11.02.2017
Evin döşəməsi. Taxta döşəmələr (üçüncü hissə)
Birinci mərtəbənin kürsüsündə, döşəmənin montajını həyata keçirəndə hidro-və istilik izolyasiyasına diqqət yetirmək məsələsi ortaya çıxır. Hidroizolyasiya üçün perqamin və polietilen selofan istifadə oluna bilər.