20.01.2017
Beton - hazırlama qaydası, nisbəti, tərkibi və miqdarı

Betonda yapışdırıcı maddə ilə su arasında reaksiyalar getdiyindən sement daşı əmələ gəlir və doldurucuları bir-biri ilə birləşdirir. Buna görə yapışdırıcı maddə ilə suya aktiv materiallar deyilir.

Xırda və iri doldurucular yapışdırıcı maddə və su ilə kimyəvi əlaqəyə girmir. Bu materiallar betonun skeletini təşkil edir və bərkimə zamanı onun yığışmasını azaldır. Yüngül betonlarda məsaməli doldurucular betonun sıxlığını və istilikkeçirməsini aşağı salır.  

Doldurucuların hazırlanmasında yerli dağ süxurlarından və sənayə tullantılarından istifadə olunur və buna görə beton ucuz başa gəlir. Belə ki, betonda kütləyə görə yalnız 10-15% yapışdırıcı maddə, yəni sement, 85-90% isə su və doldurucu olur.

Beton və beton qarışığının xassələrini nizamlamaq üçün onların tərkibinə müxtəlif kimyəvi əlavələr qatılır. Həmin əlavələr beton qarışığının tutmasını tezləşdirir (yaxud ləngidir),onu daha plastik və rahat yayılan edir, betonun bərkiməsini sutətləndirir, möhkəmliyini və şaxtayadavamlılığını artırır, digər xassələrin nizamlamağa imkan verir.

Beton inşaat material kimi qədim zamanlardan bəri tikintidə tətbiq edilir. Hələ eramızdan 2600 il əvvəl betondan Misir labirintinin tikintisində istifadə edilmişdir. Urartu dövlətində (eramızadan əvvəl VIII əsrdə) günbəzlərin, massiv suvarma qurğularının tikintisində beton məbədlərin, körpülərin və akvedukların tikintisində tətbiq edilmişdir. Məsələn, Panteon məbədi diametri 42.7 m olan beton günbəzdə örtülmüşdür.

Beton, müxtəlif tikinti işlərin aparılması üçün istifadə olunur (fundament, "styajka", arakəsmə, tır və s.). Betonun möhkəmliyinin artırılması üçün içinə polad armaturu daxil edirlər və dəmirbeton əldə edirlər.

  1. Tikinti məhlulun tərkibi

Təyinatı

Sement

Qum

Su

Beton bloklardan divarlar (mis.20x20x50 sm  7 m2

50 kq

190 kq va ya 127 litr

25 litr

Kərpic divarlara(mis.120x120x65 mm 7m2

50 kq

190 kq va ya 127 litr

25 litr

Döşəmənin beton styajkası

50 kq

200 kq va ya 135 litr

25 litr

Çöl divar suvağı 20 m2, birinci qat 3-5 mm

50 kq

200 kq va ya 135 litr

25 litr

Çöl divar suvağı, ikinci qat, qrunt 15-20 mm

50+50kq

250 kq və ya 167 litr

25 litr

Çöl divar suvağı, üçüncü qat örtmə 5-7 mm

20 kq

190 kq və ya 127 litr

25 litr

Daş divarda birləşmələrin doldurulması

50 kq

190 kq və ya 127 litr

25 litr

Kərpic divarda birləşmələrin doldurulması

25 kq

95 kq və ya 63 litr

13 litr

 Doldurucunun keyfiyyətli çıxması üçün sement və qum quru halda qarışdıraraq ələnməlidir, sonra isə su əlavə olunmalıdır.

  1. Betonun tərkibi

Beton, müxtəlif tikinti işlərin aparılması üçün istifadə olunur (fundament, styajka, arakəsmə, tır və s.). Betonun möhkəmliyinin artırılması üçün içinə polad armaturu daxil edirlər və dəmirbeton əldə edirlər.

Metal səthinin oksidləşməsi, betonun armaturla birləşməsinə şərait yaradır.

Təyinatı

Armaturun növü

Sement 50 kq kisələrdə

Quru tikinti qumu (0.5 mm, sıxlıq 1.5 q/m3

Çınqıl, 20-40 mm, Sıxlıq 1.6 q/m3

Su

Beton styajkası

Qaynaqlanmış armatur toru

8

1200 kq (90 kq/kisə) və ya 800 litr (60 l/kisə)

850 kq (176 kq/kisə),və ya 530 litr(110 l/kisə)

175 litr

Fundament

Fundamentin toru

8

1200 kq (90 kq/kisə) və ya 800 litr (60 l/kisə)

850 kq (176 kq/kisə),və ya 530 litr(110 l/kisə)

175 litr

Tirlar, Arakəsmələr

Kvadrat armatur toru,

Kvadrat armatur toru,  dəmir çubuğu hamar və ya kələ kötürlü

720 kq (90 kq/kisə) və ya 490 litr (60 l/kisə)

850 kq (130 kq/kisə),və ya 530 litr(81 l/kisə)

200 litr

 Betonun həcminin hesablama  üsulu:

  • Betonun həcmi= Uzunluq x En x Hündürlük

Tikinti məhlula və  betona suyun əlavə edilməsi.

  • Suyun həcmi= Sementin çəkisi/2 (50 kq semente 25 litr su)

Suyu yavaş yavaş əlavə edin, nisbətə riayət edin. Suyun çox olması tikinti məhlulun və ya betonun möhkəmliyinə təsir göstərə bilər.

Əl ilə tikinti məhlulun və ya betonun hazırlanması

  1. Təmiz yerə bir bel qum və çınqıl tökün.
  2. Nisbəti nəzərdə saxlayaraq bir bel sement əlavə edin. Bel ilə qatışığı  qarışdırın.
  3. Təpənin üstündə çuxur yaradın və içinə su tökün. Eynicinsli məhlul alana kimi kənarlardan quru qatışığı ortaya tökün.

Beton qarışdırıcı ilə məhlulun hazırlanması

Elektrik betonqarışdırıcının istifadəsi imkan verir:

-vaxta qınaət etmək

-işlərin böyük həcmini etmək

-daha həmcins məhlul düzəltmək

Məhlulun növü

Sement

Qum

Çınqıl

Su

Styajka və fundament üçün beton

25 kq

80 kq və ya 40 litr və ya 4 vedrə və ya 8 bel

53 kq və ya 30 litr və ya 3 vedrə və ya 6 bel

12 litr və ya 1.5 vedrə

 1 m3 məhlul əldə etmək üçün əməliyyatı 14 dəfə təkrar edin (25 kq x 14 = 350 kq)

Tikinti məhlul

25 kq

100 kq və ya  70 litr və ya 7 vedrə və ya 14 bel

 

12 litr və ya 1.5 verdə

 Bir beldə təxminən 5 litr qum yerləşir. İşi başlamadan belə yerləşən qumun həcmini ölçmək məsləhət olunur.

davami

17.02.2017
Döşəmə plintusları (ikinci hissə)
Plintusların vulumasından  qabağ, onların bir neçə gün otaqda qalması məsləhətdir. O vaxta qədər plintuslar otağın temperaturuna və rütubətinə adaptasiya olacaqlar. Bundan başqa lazım olan ələtləri hazırlamaq lazımdır.
13.02.2017
Döşəmə plintusları (birinci hissə)
Taxta dəşəməsi hazır olandan sonra döşəmə ilə divarın  arasında olan boşluqları və əyrilikləri gizlətmək, döşəməyə bitmiş görüntü vermək üçün plintus vurulmalıdır. Təbii ki, taxta döşəməyə taxta plintus vurmağa daha məsləhətə uyğundur. Taxta plintusu döşəmə örtüyünün təbii görüntüsünü saxlayaraq onunla harmoniyada görünəcək.
11.02.2017
Evin döşəməsi. Taxta döşəmələr (üçüncü hissə)
Birinci mərtəbənin kürsüsündə, döşəmənin montajını həyata keçirəndə hidro-və istilik izolyasiyasına diqqət yetirmək məsələsi ortaya çıxır. Hidroizolyasiya üçün perqamin və polietilen selofan istifadə oluna bilər.