Daş işlərinin görülməsində ümumi təhlükəsizlik tədbirləri

Daş işlərinin görülməsində ümumi təhlükəsizlik tədbirləri

 

 

 

 

 

 

Bənna işləri zamanı bədbəxt hadisələrə məruz qalmasına səbəb ola biləcək bir sıra təhlükəli amillərlə əlaqədardır:

  • Kərpic və daş çapdıqda sıçrayan qırıntılarla gözün zədələnməsi, əhənglə(məhlulla) gözdə və bədəndə yanığın əmələ gəlməsi;
  • Hündür yerdən yıxılaraq zadələnmə;
  • Xəndəklərdə torpaq uçqunundan zədələnmə;
  • Alətlə yaralanma;
  •  Əhəng və s. ilə işləmək nəticəsində əlin dərisinin xəstələnməsi.

 

İçərisində hürgü işləri aparılan xəndək və çalalarda işə başlamazdan qabaq və özül hörgüsü zamanı, xüsusi güclü və uzun müddət yağan yağışlardan sonra, qar əriyən zaman çala və xəndək divarlarının bərkidilməsinin möhkəmliyi müntəzəm olaraq yoxlanmalıdır.

Fəhlələrin çala və ya xəndəklərə düşüb-çıxması üçün torpaq işlərində tətbiq edilən nərdivanlardan istifadə olunmalıdır.

Çala və xəndəklərin kənarı boyunca 0.5 m enində boş zolaq-keçid saxlanmalıdır. Tikinti materialı ilə çalanın qırağı arasında, divarlar bərkidilmiş olduqda belə, kərpic qalıqlarının dağılması və s. qarşısını almaq məqsədi ilə 1.5-2 m məsafədə qalmalıdır.

Bünövrə bloklardan quraşdırıldıqda blokların xəndəyə endirildiyi yerin yaxınlığında durmaq olmaz, blokun düşəcəyi təqdirdə bu, ağır zədələnməyə səbəb ola bilər. Blok qoyulacağı yerdən yalnız 0.33 m hündürdə olduqda, ona yaxınlaşıb yerinə qoymağa icazə verilir.

 

Özül but daşlarından hörülərkən çuxurda adam olduqda orya daş atmaq olmaz. But daşlarını lentli transportyor vasitəsi  və ya səyyar mail novların yardımı ilə endirirlər. Novun yan üzlərinin hündürlüyü 3 sm-dən az olmamalıdır. Novun aşağıdaki ucu ilə hörgü səviyyəsi arasındakı məsafə 5 sm-dən artıq olmamalıdır. Daşları birbaşa hörgünün üstünə atmağa icazə verilmir.

Divar hörgüsü üçün daş və kərpici kranlar və ya qaldırıcılar vasitəsi ilə verirlər, daşlar paketə futlyarlı altlıqlar üzərində və konteynerlərlə və ya birçarxlı əl arabalarında gətirilir.

Futlyar və ya konteynerlərin möhkəmliyi hər gün yoxlanılmalıdır.

Məhlul tökülmüş qutuların və divar materialı yığılmış konteynerlərin (altlıqların) düzülmüş qaydası, işlərin təşkili layihəsində nəzərə alınır. Kərpic və daş yığılmış konteynerləri, beton və məhlul tökülmüş qutuları yuxarı mərtəbənin örtüyündən aşağıda yerləşən mərtəbələrə örtüklərdə qalmış oyuqlardan boşaltmaq olmaz. Bu, örtük tavalarının uçulması, endirilən qutu və ya konteynerin yaxınlığında durmuş adamların həlak olması ilə nəticələnə bilər. Belə hallarda material aşağı mərtəbələrə, binanın xaricində qurulmuş inventar metal meydançalardan verilməlidir.

Divar hörən fəhlə binanın içərisində qurulmuş taxtabəndlər üzərində dayanırsa, binanın bayır tərəfində, bütün perimetr boyunca taxta lövhələrdən düzəldilmiş qoruyucu inventar çətirlər vurulmalıdır. Çətirlər kronşteynlər üzərində, divar tərəf 20o –li buca qaltında maili olmalı, eni 1.5 m-dən az olmamalı və qıraqları yan taxta ilə hasarlanmalıdır. Hörgü yuxarı qalxdıqca, kronşteynlər divar hörgüsündə saxlanılan metal qarmaqlardan asılır. Çətirləri 160 kg-lıq topa qüvvəyə görə hesablayırlar.

Birinci dəfə qurulan çətirlər yerdən ən çox 6 m hündürdə olmalı və bu çətirlər divar hörgüsü başa çatdırılana qədər saxlanmalıdır. İkinci çətiri birincidən 6-7 m hündürdə, sonra isə hər 6-7 m-dən bir növbəti çətir qurulmalıdır.

Aşağıdakı çətirlər onun altından keçən adamları yuxarıdan düşə biləcək daş və alətlərdən, yuxarıdakı çətirlər isə hörgüdə işləyən fəhlələri yerə yıxılmaqdan qorumaq üçündür.

Çətirlərin üstündə gəzmək, onlardan taxtabənd kimi istifadə etmək, üzərində material yığmaq qadağandır.

Qoruyucu çətirlərin qurulması və ya çıxarılması ilə məşqul olan fəhlələrə qoruyucu qurşaqlar verilməlidir, ipin ucu isə möhkəm bərkidilmiş konstruksiyalardan birinə bağlanmalıdır.

Divarı, onun içəri üzündən qurulmuş ayaqaltıların üstündə dayanan fəhlələr hördükdə, pilləkən qəfəslərinin qapılarının üstündə talvar düzəldilir, talvarın ölçüsü planda 2x2 m olur, yan tərəflərinə də taxtalar vurulur. Binanın hündürlüyü 12 m-dən artıq olduqda talvar böyüdülməlidir.

Hündürlüyü 7 m-dən artıq olmayan binaların divarlarını hörən zaman qoruyucu çətirlər əvəzinə, binanın perimetri boyunca divardan ən azı 1.5 m-dək aralı olan ərazini hasarlamağa icazə verilir. İşarası fasilələrdə divar üzərində istifadə edilməş materialın qalmasına icazə verilmir, belə material düşüb zərər yetirə bilər. Habelə divarın üzərində dayanaraq onu hörmək qadağandır, bənnanın ayağı qaçarsa, yıxıla bilər. 3-31/2 kərpic enində olan enli divarlar, pilləli üsuldan istifadə edilməklə, çoxcərgəli bağlama sistemi üzrə hörülməlidir. Əgər layihə üzrə zəncirvari bağlama üsulu nəzərdə tutulubsa, o halda yarusun yuxarı cərgələrini hördükdə bənna, quruyucu qurşaq vasitəsi ilə binanın möhkəm hissələrindən birinə bağlanmalıdır.

Divar hörgüsünün hər yarusunu növbəti yarusun  ayaqaltısı səviyyəsindən iki cərgə yuxarı qaldırmaq lazımdır.

Yığma dəmir –beton tavalardan hörülən divarların örtük səviyyəsində olan hissəsini ondan aşağıdakı mərtəbənin ayaqaltısı üzərində dayanan fəhlə hörür, bu zaman tavanın söykənməsi üçün çərək saxlanılmalıdır.

Pəncərə və qapı oyuqlarının arasında qalan divar hissələrini hördükdə 5-6 cərgə kərpic (və ya daş) düzdükdən sonra, balkon qapılarının çərçəvələrini və ya pəncərə bloklarını yerinə keçirmək lazımdır. Qapı çərçəvələri və pəncərə blokları olmadıqda, divarda onlar üçün açıq saxlanılan oyuqlara başdan-başa taxta vurmaq lazımdır ki, bənnalar, xüsusən içəridən qurulmuş taxtabəndlər üzərində işlədikdə oradan yıxılmasınlar.

Hündürlüyü iki mərtəbədən artıq olan divarların hörgüsünü, mərtəbələrarası örtük qurulmadan və qapı-pəncərə oyuqları müvəqqəti olaraq tutulmadan çatdırmağa icazə verilmir. Nəzərə alınmalıdır ki, müvəqqəti döşənəklər üzərində qurulmuş taxtabəndlərdə bənnaların işləməsi təhlükəlidir.

Üstündə örtük qoyulmuş mərtəbələrdə daxili arakəsmələrin hörülməsi üçün və ya sənaye binalarının damına qüllə kranları və qaldırıcıların yardımı ilə verilən materilları qəbul edən meydançalarının məhəccəri və yan taxtaları olmalıdır.

Konteynerə yığılmış materialı uzunluğu 1.8 m-dək az olmayan qarmaqlar vasitəsi ilə qəbul etdikdə, məhəccərdən aşağı əyilmək olmaz, çünki məhəccərlər saz olmadığı hallarda hündürdən yıxılan adam ağır zədə ala bilər.

 

Sosial şəbəkələrdə bölüşmək